ذبيح الله صفا

783

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

پادشاهان تغلقيهء دهلى . و : مطلع الانوار « 1 » ، منظومه‌ييست ببحر سريع در جواب مخزن الاسرار نظامى در سه هزار و سيصد و ده بيت « 2 » كه در سال 698 « 3 » به مدت دو هفته « 4 » سروده شد . در اين منظومه بعد از حمد بارى تعالى و سه مناجات و سه نعت از رسول اكرم و مدح مرشد و ثناى سلطان ، سه خلوت و بيست مقاله همراه با حكايات آورده شده ، و موضوع آن توحيد و تحقيق و تهذيب و تربيت و بهرحال نظيره‌سازى كاملى است از مخزن الاسرار نظامى . ز : شيرين و خسرو . اين منظومه ببحر هزج مسدس مقصور يا محذوف است كه امير خسرو آن را بتقليد از خسرو و شيرين نظامى و در موضوع همان منظومه كه پيش ازين ذكر آن گذشته است « 5 » سرود . نظم اين منظومه بتصريح خسرو بعد از اتمام مطلع الانوار انجام گرفت « 6 » و او آن را در رجب همان سال 698 در چهار هزار و يكصد و بيست و چهار بيت بانجام رسانيد « 7 » . « بزم‌آرايى خسرو با حكما و سؤالات حكيمانهء او از ايشان و جوابهايى كه

--> ( 1 ) - : چرخ كه خورشيد جنابش نوشت * مطلع انوار خطابش نوشت ( 2 ) - : ور همه بيت آورى اندر شمار * سه صد و ده برشمر و سه هزار ( 3 ) - : سال كه از چرخ كهن گشت بود * از پس ششصد نود و هشت بود . ( 4 ) - : از اثر اختر گردون خرام * شد به دو هفت اين مه كامل تمام مطلع الانوار چاپ هند ، 1926 ميلادى ( 5 ) - تاريخ ادبيات در ايران ج 2 چاپ اول ص 802 ( 6 ) - : نخست از پردهء آن صبح سورم * نمود از مطلع الانوار نورم پس از كلكم چكيد اين شربت نو * كه نامش كرده شد شيرين و خسرو از صفحهء پيش ( 7 ) - : در آغاز رجب شد فرخ اين فال * ز هجرت ششصد و هشت و نود سال وگر پرسى كه بيتش را عدد چيست * چهار الف و چهارست و صد و بيست